Naar de inhoud

Saint-Barthélemy 56

Escapades et vie locale dans le Morbihan

Hoe navigeer je beter op een website met een duidelijke en complete sitemap?

Wanneer een website tientallen pagina’s bevat, kan het al snel lastig worden om specifieke informatie terug te vinden. De sitemap, die pagina die vaak…

Femme consultant un plan de site imprimé sur un bureau en bois avec un ordinateur portable ouvert en arrière-plan
5 minuten

Wanneer een website tientallen pagina’s bevat, kan het al snel lastig worden om specifieke informatie terug te vinden. De sitemap, die pagina die vaak naar de footer wordt verbannen, biedt nochtans een directe snelkoppeling naar elke sectie. Daarvoor moet hij wel overzichtelijk, logisch en toegankelijk zijn voor alle soorten bezoekers, ook voor wie met een toetsenbord of schermlezer navigeert.

HTML-sitemap en XML-sitemap: twee tools die je niet met elkaar moet verwarren

De term ‘sitemap’ verwijst naar twee verschillende dingen. De eerste is een HTML-pagina die zichtbaar is voor bezoekers en de rubrieken en interne links van de website opsomt. De tweede is een XML-bestand dat bedoeld is voor zoekmachines.

De XML-sitemap vervangt geen zichtbare sitemap. Dit bestand dient alleen om URL’s door te geven aan crawlers. Google kan het bestand overigens ook niet downloaden, en het indienen ervan garandeert niet dat de vermelde pagina’s worden gecrawld of geïndexeerd.

Een ander technisch detail: Google negeert de velden ‘priority’ en ‘changefreq’ in het XML-bestand. Alleen de waarde ‘lastmod’ wordt meegenomen, op voorwaarde dat die een echte wijziging van de content weerspiegelt. Deze datum aanpassen na een kleine wijziging in de footer geeft een verkeerd signaal af. Wil je zien hoe een professional zijn navigatiepagina structureert? De sitemap van Com 2 Net laat goed zien hoe interne links thematisch kunnen worden gegroepeerd.

De HTML-sitemap is bedoeld voor bezoekers. Hiermee kunnen ze de volledige structuur van een website bekijken en elke pagina in één of twee klikken bereiken. Het is een aanvulling op het hoofdmenu en de zoekbalk.

Man die voor een groot scherm staat waarop de hiërarchische structuur van een website wordt weergegeven in een modern kantoor

Toegankelijkheid van de sitemap: navigeren met een toetsenbord en schermlezer

Heb je weleens geprobeerd een website alleen met de Tab-toets te bedienen? Op een slecht ontworpen sitemap moet je elke link één voor één bereiken, zonder houvast of snelkoppeling. Voor iemand die een schermlezer gebruikt, is dat alsof je een woord in een boek probeert te vinden zonder inhoudsopgave.

De WCAG 2.2-richtlijnen bepalen dat een website meerdere manieren moet bieden om een pagina te vinden: via navigatie, een zoekfunctie of een sitemap. Deze verplichting weegt des te zwaarder sinds 28 juni 2025, de datum waarop de Europese toegankelijkheidswet van toepassing werd op online commerciële diensten voor consumenten (met uitzondering van micro-ondernemingen die diensten aanbieden).

Een toegankelijke sitemap is meer dan een volledige lijst met links. WCAG 2.2 omvat ook toetsenbordtoegankelijkheid, een logische navigatievolgorde, beschrijvende paginatitels en consistente navigatie. Concreet betekent dit het volgende voor het ontwerp van de sitemap:

  • Groepeer links per sectie en gebruik koppen van niveau H2 of H3, zodat gebruikers van een schermlezer van de ene groep naar de andere kunnen springen zonder elke link te doorlopen
  • Zorg ervoor dat elke link een duidelijke naam heeft (dus geen ‘klik hier’ of ‘lees meer’) en dat de volgorde in de HTML-code overeenkomt met de visuele volgorde
  • Controleer of alle links met de Tab-toets bereikbaar zijn en of de focus zichtbaar is (met een rand of markering), zodat duidelijk is waar de gebruiker zich bevindt
  • Gebruik geen scripts die toetsenbordnavigatie blokkeren of standaard secties verbergen zonder dat je ze met het toetsenbord kunt uitklappen

Een sitemap die aan deze principes voldoet, vormt een echte vangnet: als het menu niet volstaat of de zoekfunctie te veel resultaten oplevert, biedt de sitemap een gestructureerd en voorspelbaar overzicht.

Hiërarchie en groepering: een overzichtelijke sitemap ontwerpen

Een sitemap met driehonderd links zonder duidelijke structuur helpt niemand. Het ontwerp begint bij de hiërarchie van de content.

Elke hoofdrubriek krijgt een zichtbare kop (H2 op de sitemap). Daaronder verschijnen de subpagina’s in een logische volgorde: van algemeen naar specifiek, of chronologisch als dat beter bij de content past.

Beperk de diepte tot drie niveaus

Bij meer dan drie niveaus wordt de structuur verwarrend, zowel visueel als voor gebruikers van een schermlezer. Als je sitestructuur dieper gaat, is dat vaak een teken dat bepaalde pagina’s beter kunnen worden samengevoegd of verwijderd.

Een concreet voorbeeld: een bedrijfswebsite biedt diensten, projecten, een blog en institutionele pagina’s. De sitemap toont vier duidelijk gescheiden blokken. Onder ‘Diensten’ staat een link naar elke dienst. Onder ‘Blog’ zijn de artikelen thematisch gerangschikt, niet op datum. Dankzij deze thematische indeling kan een bezoeker de pagina in enkele seconden scannen.

Geef links een duidelijke naam

Een linknaam als ‘Pagina 1’ of ‘Artikel van 12 maart’ zegt de bezoeker niets. De linknaam moet de content van de bestemmingspagina beschrijven. ‘Tarieven voor jaarlijks onderhoud’ is nuttiger dan ‘Onze tarieven’. Deze precisie helpt ook bij zoekmachineoptimalisatie, omdat zoekmachines de tekst van interne links analyseren.

Twee collega’s die in een vergaderruimte samenwerken aan een afgedrukt navigatieschema van een website

Sitemap op mobiel: pas de ervaring aan zonder de structuur op te offeren

Op een telefoonscherm wordt een lange lijst met links al snel onoverzichtelijk. Twee aanpassingen maken een groot verschil.

De eerste: gebruik uitklapbare secties. Elke hoofdrubriek toont de titel; met een tik worden de onderliggende pagina’s zichtbaar. Zo gaat de bezoeker rechtstreeks naar het relevante blok, zonder de hele pagina te hoeven doorlopen. Let er wel op dat deze secties ook met het toetsenbord kunnen worden uitgeklapt, en niet alleen met een tik.

De tweede: maak de klikbare zones groter. Op mobiel leidt een te kleine link al snel tot een verkeerde tik. Door elke interactieve zone voldoende groot te maken, voorkom je onbedoelde klikken.

  • Test de sitemap met een fysiek toetsenbord dat is aangesloten op een telefoon of tablet, om te controleren of navigeren met Tab werkt
  • Controleer of de sitemap goed wordt weergegeven in zowel de liggende als de staande stand
  • Zorg ervoor dat de tekst zonder horizontaal zoomen leesbaar blijft en dat de lettergrootte voldoende is

Een goed doordachte sitemap is geen overbodige luxe. Het is een gestructureerd startpunt dat het menu en de zoekfunctie aanvult en de website bruikbaar maakt voor bezoekers met uiteenlopende behoeften. Soms is de nuttigste pagina van een website juist de pagina die we vergeten goed te onderhouden.

Hoe navigeer je beter op een website met een duidelijke en complete sitemap?